-
แผนการจัดการศัตรูพืช แบ่งเป็นขั้นตอนดังนี้
- ก่อนปลูกพืช
1.1
ในกรณีที่ปลูกพืชด้วยเมล็ดพันธุ์ ควรใช้เมล็ดพันธุ์ที่ปราศจากศัตรูพืช เช่น โรค แมลงและวัชพืช โดยกรรมวิธีดังนี้
- แช่เมล็ดในน้ำร้อนอุณหภูมิ 50 - 55 ํC นาน 10-30 นาที (ขึ้นอยู่กับชนิดของเมล็ดพันธุ์เพื่อกำจัดเชื้อราและแบคทีเรียบางชนิดที่ติดมากับเมล็ด
-
คลุกเมล็ดด้วยเชื้อจุลินทรีย์ปฏิปักษ์ เช่น เชื้อราไตรโคเดอม่า, เชื้อแบคทีเรีย Bacillus subtilis (Bs) ขึ้นอยู่กับชนิดเมล็ดพืชและเชื้อสาเหตุของโรค
-
ใช้พันธุ์ต้านทานโรค แมลงและ/หรือวัชพืช
1.2
การเตรียมแปลงเพาะกล้า
-
อบดินด้วยไอน้ำ
-
คลุกดินด้วยเชื้อราปฏิปักษ์ เพื่อควบคุมเชื้อราที่เป็นสาเหตุของโรคในระยะต้นกล้า
1.3
การเตรียมแปลงปลูก
- ไถพรวนและตากดิน 1-2 สัปดาห์ ในเมล็ดวัชพืชงอกแล้วไถกลบซ้ำอีกครั้งหนึ่ง
-
ใช้พลาสติกใสที่ไม่ย่อยสลายคลุมแปลง ปลูกเพื่อกำจัดศัตรูพืชในดินโดยใช้แสงแดด
- ใช้ปูนโดโลไมท์หรือปูนขาวที่ได้จากธรรมชาติเพื่อปรับสภาพความเป็นกรด-ด่าง ของดินให้ไม่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเชื้อโรค
- ใช้น้ำขังท่วมแปลงเพื่อควบคุมโรคและแมลงที่อาศัยอยู่ในดิน
-
ตากดินให้แห้งเพื่อกำจัดแมลงในดิน
-
ใส่เชื้อราปฏิปักษ์ เช่น ไตรโคเดอม่า ลงในดินสำหรับพื้นที่ที่มีการระบาดของเชื้อราบางชนิด
- ระยะที่พืชกำลังเจริญเติบโต
2.1
การควบคุมโรค เมื่อมีการระบาดของโรคให้ปฏิบัติดังนี้
- โรยเชื้อราปฏิปักษ์รอบโคนต้น
-
เก็บชิ้นส่วนของพืชที่เป็นโรคออกจากแปลงปลูกและนำไปเผาทำลาย
-
ใช้เชื้อแบคทีเรีย Bs พ่นหรือทาแผลที่ต้นพืช
สารที่อนุญาตให้ใช้ควบคุมโรค ได้แก่
-
กำมะถัน
-
บอร์โดมิกซเจอร์
-
พืชสมุนไพรและสารสกัดจากสมุนไพร
-
คอปเปอร์ซัลเฟต
-
คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์
-
คอปเปอร์ออกซีคลอไรด์ง
2.2
การควบคุมแมลง
-
สำรวจแมลงและศัตรูพืชอื่น ๆ ในแปลงปลูก
-
หากพบแมลงศัตรูพืชให้ปฏิบัติดังนี้
*กรณีแมลงศัตรูพืชมีจำนวนน้อย ให้ใช้วิธีการควบคุมทางชีวภาพ ได้แก่
-
พืชหรือสารสกัดจากพืชสมุนพี เช่น ดาวเรือง ว่านน้ำ พริก สาบเสือ ฯลฯ
-
สารโรตีโนนจากหางไหลแดง
-
สารสกัดจากสะเดา
-
สารไพเรทรินจากธรรมชาติ
-
ใช้จุลินทรีย์ปฏิปักษ์ เช่น
- เชื้อไวรัส NPV
- เชื้อแบคทีเรีย Bt
- เชื้อรา เช่น เชื้อราเมตาไลเซี่ยม
-
ใช้ตัวห้ำตัวเบียน
-
ใช้น้ำสบู่ หรือ น้ำ
- ใช้สารทำหมันแมลง
-
ใช้กับดักกาวเหนียว กรณีแมลงศัตรูพืชระบาด
-
ใช้กับดักกาวเหนียว/กับดักแสงไฟ เพื่อลดปริมาณแมลง
-
ใช้ white oil/ mineral oil ที่ได้จากธรรมชาติ
2.3
การควบคุมวัชพืช
-
ควรกำจัดวัชพืชในระยะก่อนออกดอกหรือติดเมล็ด เพื่อลดปริมาณเมล็ดวัชพืชที่สะสมในดินฤดูต่อไป
-
ใช้วิธีทางกายภาพ เช่น การถอน การขุด การตัด ฯลฯ
-
ใช้น้ำร้อน/ไอน้ำร้อน
-
ปลูกพืชตระกุลถั่วคลุมดิน
-
คลุมดินด้วยพลาสติกทึบแสงที่ไม่ย่อยสลาย
-
ใช้สารสกัดจากพืช
-
ใช้ชีววิธี เช่น แมลง สัตว์ หรือ จุลินทรีย์
หมายเหตุ
1.
จุลชีพที่ใช้ในการควบคุมศัตรูพืชทั้งหมดที่กล่าวมาข้างต้น ต้องไม่ผ่านการตัดต่อทางพันธุกรรม
2.
สารอื่น ๆ ที่นอกเหนือจากที่กล่าวมาแล้ว หากจะนำมาใช้ในการผลิตพืชอินทรีย์ ต้องผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการตรวจสอบและออกใบรับรองก่อน
การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว
- สารที่ใช้ในการดำเนินการหลังการเก็บเกี่ยวต้องเป็นสารจากธรรมชาติ ยกเว้นสารเคมีสังเคราะห์ที่อนุญาตให้ใช้ได้ตามมาตรฐานนี้
- มีแผนการจัดการหรือการบันทึกข้อมูลโรงเก็บ (ware house) ระบุการปฎิบัติ การควบคุมให้ถูกสุขลักษณะ ดังนี้
-
ลักษณะของโรงเก็บสะอาดมีอากาศถ่ายเทสะดวก
-
มีการป้องกัน นก หนู แมลง ปนเปื้อน
-
มีการจัดการระเบียบภายในเหมาะสมต่อการปฏิบัติงาน
-
มีการจัดระเบียบและชี้บ่งผลิตผลแต่ละชนิด ห้ามวางผลิตผลบนพื้น
-
มีอุปกรณ์ที่จำเป็น/เหมาะสมในการเก็บรักษาผลิตผลแต่ละชนิด
-
เลือกใช้เครื่องมือ/วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการบรรจุหีบห่อที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม
|